Getuige Selma van de Perre vertelt

Selma Velleman werd op 7 juni 1922 in Amsterdam geboren in een zeer liberaal joods gezin. Ze had twee broers Louis en David en een zusje Clara. In het najaar van 1942 meldde Selma’s vader Barend zich aan voor tewerkstelling in een van de joodse werkkampen in Nederland. Hij had gehoord dat vrouwen en kinderen een vrijstelling kregen als hun mannen in een werkkamp gingen werken.

In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 werden de kampen leeggehaald en de mannen naar Westerbork gestuurd. Ook hun vrouwen en kinderen werden opgehaald. NHM VERTELT : OOGGETUIGE ooggetuigen vertellen over hun ervaringen Regelmatig deelt een ooggetuige zijn of haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog aan de hand van een interview met Esther Göbel, projectmedewerker Joods Cultureel Kwartier. Deze unieke verhalen worden vertelt in aanwezigheid van publiek en de gesprekken worden vast gelegd op video. Op deze pagina ziet u een overzicht van de sprekers van NHM Vertelt.

Voorlopig zijn de volledige opnames terug vinden in het Kenniscentrum van het Joods Historisch Museum. De groep met overlevenden die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt wordt steeds kleiner, terwijl de vraag naar informatie juist groeit. De unieke verhalen van de overlevenden geven namelijk niet alleen inzicht over moeilijke vraagstukken uit het verleden, maar ook over het heden. We hebben als doel gesteld om zo veel mogelijk overlevenden vast te leggen om zo hun ervaringen door te geven aan een breed publiek. We hopen dat deze interviews door velen worden bekeken en worden gedeeld. https://jck.nl/nl/longread/nhm-vertel…

Lida’s vader kwam terug lopen van het concentratiekamp

Het Joodse gezin van der Kar uit Amsterdam werd opgepakt en naar Westenbork afgevoerd. Na weken mochten ze terug naar Amsterdam, omdat moeder in de diamantslijperij kon werken.

De 2 kinderen Lida en haar broertje Jackie werden geholpen om onder te duiken. Lida belandde in Waalwijk bij het Rooms Katholieke gezin Prins. Lieske van Wijk heette ze vanaf toen aan. Ze kon naar school en had het daar goed. Ze miste haar ouders vreselijk en bleef aan hen denken.

Op een dag hoorde ze dat ze toch waren opgepakt en afgevoerd waren naar de concentratiekampen. Haar moeder zou daar op 27 april overlijden. Haar vader stond 22 mei 1945 plotseling voor de deur van het pleeggezin. Lida herkende hem meteen al was hij zeer verzwakt.

Na de oorlog pakken ze samen het gezinsleven weer op. Familie hadden ze niet meer… iedereen omgekomen…

Papa was echt een knuffelmannetje

Lees het hele verhaal van het gezin van der Kar…

https://www.quest.nl/maatschappij/geschiedenis/a32169925/lidas-vader-kwam-uit-het-concentratiekamp-naar-huis-gelopen/?utm_campaign=qst-20200505-weekly&utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_content=lida%27s%20vader

Brieven van gevangenen worden ‘een boek van vlees en bloed’ over Kamp Haaren

https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/241304/Brieven-van-gevangenen-worden-een-boek-van-vlees-en-bloed-over-Kamp-Haaren

Vele van de verzetsvrouwen werden na verraad en arrestatie eerst naar verschillende gevangenissen gebracht o.a. Scheveningen, Amsterdam en Haaren.

HAAREN – Het voormalige grootseminarie in Haaren werd in de Tweede Wereldoorlog als gevangenis gebruikt. Gijzelaars werden er vastgehouden om het verzet onder druk te zetten. Andere gevangen gingen later verder naar Westerbork en Duitsland. Historicus Peter Bak spitte talloze documenten en brieven door, op zoek naar de verhalen van toen.

Boek van vlees en bloed
Toen Peter Bak de brieven van voormalige gevangenen las, wist hij dat het geen droog geschiedenisboek moest worden. “Ik probeer over hun schouder mee te kijken hoe het toen is gegaan,” aldus Bak. “Het is een boek van vlees en bloed geworden.”

Zie de documentaire en lees het hele verhaal: https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/241304/Brieven-van-gevangenen-worden-een-boek-van-vlees-en-bloed-over-Kamp-Haaren

Maatpak in Kamp Vught

Voor de theatervoorstelling Overleven is Herinneren moeten we natuurlijk ook voorzien worden van de nodige kostuums. De gevangenis overalls van Kamp Vught heeft Marina Perdijk voor haar rekening genomen.

Marina Perdijk staat voor kwaliteit, punctualiteit, efficiëntie en vakkennis. Al voor de feestdagen van 2019 heeft zij alle 28 vrouwen met een vakkundig oog bekeken. Op haar tekentafel ontstond een patroon voor de kampkleding.

Begin januari waren de eerste proefmodellen klaar en werden we allemaal zorgvuldig op gemeten. 28 totaal verschillende vrouwen, Marina zorgt dat er voor een ieder een maatpak komt. Samen met Mieke Suijs hebben zij de afgelopen weken de hand gelegd aan de overalls. Elke week rollen er weer een paar van de band. En aan alles is gedacht; een persoonlijk hangertje per persoon; een lusje met de naam en foto; een regenhoes want we spelen buiten en ook nog ruimte voor de andere persoonlijke kleding van elke vrouw. Op en top een vakwerk!

We lopen dan straks allemaal met een maatpak in Kamp Vught, weliswaar kampkleding; maar toch. Wat een contrast met de overalls die de vrouwen van het kamp in 1943 en 1944 kregen. Zij kregen er maar één toebedeeld en je moest maar zien of het paste. Iedereen kreeg een paar klompen naar de maat werd niet gekeken en velen troffen het om 2 linker of 2 rechter klompen te ontvangen. Als het lukte ruilde je. Verder moest je het er maar mee doen én uren op appél staan in de modder; zere tenen tot gevolg.

De voorstelling kan dan ook op geen enkele wijze evenaren wat de gevangen hebben moeten doorstaan. Neem de dagelijkse angst; de lange werkdagen van 06-00-18:00 zes dagen per week, de zondag een werkdag van 6 uur tot 12:00 en 6 uur strafappél; 1200 calorieën per dag te eten, koffie, thee en 1 boterham per dag; de dreiging van transport naar Duitsland; de stokslagen; de kinderen van de SS-commandanten die je op zondag tijdens het 6 uur durende strafappél stomme opdrachten geven, hoofddoek op! hoofddoek af! en als je niet gehoorzaamde dan volgde een afranseling. Niet door de Duitsers; nee door medegevangenen. Een ware hel moet dat geweest zijn…

Wij gaan je in de voorstelling meenemen naar de dagelijkse realiteit in de kampen en het transport. Je zult een glimp opvangen wat deze vrouwen doorstaan hebben. Maar ook zul je zien, horen en voelen hoe deze vrouwen samen overleefd hebben; door zang, cabaret, verzet, staking, solidariteit, zorg en steun voor elkaar. De innerlijke kracht van de vrouw wordt voelbaar als vrouwen samen één doel nastreven.

Dankzij Marina en Mieke mogen wij dat doen in onze zorgvuldig en met liefde gemaakte kleding. De voorstelling verbindt ook nu al achter de schermen. Er ontstaat een betrokkenheid met de voorstelling én met elkaar. Wanneer je samen één doel hebt word je sterk!

Bedankt Marina Perdijk en Mieke Suijs!

#Quote

We zetten de waarheid van de vrouwen van het verzet in WOII op de kaart van de NL geschiedenis

Theatervoorstelling Overleven is Herinneren

Vanuit de persoonlijke dagboeken en memoires van verzetsvrouwen, die aan het einde van hun leven toch hun ervaringen hebben opgeschreven vertelt de voorstelling over de rol van verzetsvrouwen in de Tweede Wereld oorlog én hoe zij hun gevangenschap in de concentratiekampen beleefd hebben.

Uit deze verhalen komt er een thema naar boven dat je niet snel verwacht zal van mensen die letterlijk en figuurlijk aan het overleven zijn. Waarbij we allemaal weten, dat bij overlevingsdrang de meerheid zich als beesten gaat gedragen naar het recht van de sterkste; zien we bij deze vrouwen juist een verbinding en solidariteit ontstaan om als groep samen te overleven.

Deze wilskracht en groepsdrang mondt zich uit in onvoorstelbare situaties. Denk dan aan solidair verklaren van een barak met 1 gestrafte vrouw in Vught. Het met opgeheven hoofd binnen marcheren van Ravensbrück al zingend van het pilotenlied “Wij zonen van één Staat…” en de staking in de AGFA-fabrieken waarbij de SSers hen zouden moeten doodschieten voor muiterij en verzet.

De ongelofelijke natuurlijke en innerlijke kracht van vrouwen én hun wil om niet op te geven en samen te overleven is een grote bemoediging voor iedere vrouw in welke situatie jij je ook bevindt. Zoek steun, zoek verbinding; samen ben je sterk!

De laatste verzetsstrijders

“Bruggen opblazen ingewikkeld? Een kind weghalen bij zijn ouders, dat is pas moeilijk. Loek Caspers (92) was tijdens de Duitse Bezetting actief in het verzet op de Utrechtse Heuvelrug. Ze bracht Joodse kinderen naar hun onderduikadres. De driejarige Carlo wilde niet met haar mee, hij huilde en krijste. “In de trein kwam een man met op z’n jas een NSB-insigne in onze coupé zitten en ik zag hem kijken. Wat te doen?” – bron: Andere Tijden

ANDERE TIJDEN

Andere Tijden geeft in 2016 onderzoek naar dan nog levende verzetsstrijders. Mannen en een paar vrouwen vertellen hun verhalen.
Dat de rol van veel vrouwen in het verzet onderbelicht bleef en de vrouwen ook nauwelijks konden spreken over hun ervaringen maakt het onderzoek naar de verhalen van de verzetsvrouwen extra lastig.

Dat ondervond ook auteur Hans Suijs in zijn zoektocht naar het oorlogsverleden van zijn tante Cis Suijs. Toch begonnen er vrouwen na al die jaren eindelijk te spreken over hun ervaringen. En het boek “Samen Eervol Overleefd” en de theatervoorstelling “Overleven is Herinneren” zijn daarvan het resultaat om deze verhalen ook aan jou door te geven.

De documentaires en verhalen die Andere Tijden heeft gevonden in 2016 kun je hier zien en lezen: https://www.anderetijden.nl/aflevering/35/De-laatste-verzetsstrijders

Leven op het spel…

Veel jonge meisjes zetten tijdens de oorlog hun leven op het spel als koerierster en realiseren niet hoe belangrijk hun rol is die dreigt te verdwijnen tussen de heldhaftige verhalen.”

Jonge Historici doen onderzoek naar de getuigenissen van verzetshelden.

Het oral history project ‘Verhalen over verzet’ wil graag nog één keer het woord geven aan ooggetuigen van het verzet, onder het mom van: ‘nu het nog kan’. Maar achter die uitspraak volgt ook meteen een groot vraagteken. De Nederlanders die uit eigen ervaring over het verzet kunnen vertellen moeten op zijn minst rond de negentig zijn. Kunnen mensen op deze leeftijd nog wel vertellen over hun herinneringen van ruim zeventig jaar geleden?

Met dit project willen Andere Tijden, het Historisch Nieuwsblad en het Nationaal Comité 4 en 5 mei zoveel mogelijk belangrijke ooggetuigen uit het verzet vastleggen, want er zijn nog zo veel verhalen die we nog nooit gehoord hebben en die zeker niet verloren mogen gaan. 

Lees meer hoe dit te werk gaat en waarom de bovenstaande quote van Marie Blommaart typerend is voor de vele verzetsvrouwen en dat ook voor onze voorstelling de drijfveer is geweest om de persoonlijke verhalen aan u te vertellen: http://www.jhsg.nl/op-zoek-naar-de-laatste-verzetsstrijders/

3 luik verzetsvrouw Marie Blommaart – deel 3

Regisseur Jan Heuves https://vimeo.com/302620615

Na de oorlog: “Ik wilde mijn verhaal kwijt, maar dat kon niet” zegt Marie Blommaart.

Deel 3 – Hoe kon je het leven weer oppakken na het overleven van de concentratiekampen? Jarenlang zwijgt ook Marie Blommaart net als vele andere verzetsvrouwen. Er was na de oorlog weinig ruimte om je verhaal kwijt te kunnen…

Maar nu geeft ze voorlichting op scholen om kinderen te vertellen over de oorlog, het verzet. Hoe belangrijk is het om kinderen bewust te maken en te vertellen wat oorlog doet én wat een grote rijkdom vrijheid is.

Ik ben regisseur van beroep. Ik maak animaties, TV-series, documentaires, training-DVD’s en bedrijfsfilms. Wil je meer weten of iets van mijn werk zien, bezoek dan mijn Portfoliowebsite: janheuves.nl

3 luik verzetsvrouw Marie Blommaart – deel 2

Regisseur Jan Heuves https://vimeo.com/302620476

Deel 2 van portret van Marie Blommaart die vertelt over haar gevangenschap in Kamp Vught. Wanneer je in Kamp Vught kwam was je van het ene moment op het andere in plaats van een individu, een nummer…

Ik ben regisseur van beroep. Ik maak animaties, TV-series, documentaires, training-DVD’s en bedrijfsfilms. Wil je meer weten of iets van mijn werk zien, bezoek dan mijn Portfoliowebsite: janheuves.nl

3 luik verzetsvrouw Marie Blommaart – deel 1

Regisseur Jan Heuves https://vimeo.com/302620324

Deel 1 van portret van Marie Blommaart die vertelt over haar gevangenschap in Kamp Vught tijdens de Tweede Wereldoorlog ende gevolgen die dat heeft gehad voor haar persoonlijk leven daarna. FIlms gemaakt om gebruikt te worden in een digitale les voor studenten in het MBO over de Holocaust.

Ik ben regisseur van beroep. Ik maak animaties, TV-series, documentaires, training-DVD’s en bedrijfsfilms. Wil je meer weten of iets van mijn werk zien, bezoek dan mijn Portfoliowebsite: janheuves.nl